Calculating how many lumens a room needs for correct illuminance

ห้องหนึ่งต้องการกี่ลูเมน? วิธีคำนวณอย่างง่าย

2 นาทีในการอ่าน

สูตรคำนวณ: ลูเมน = ค่าความส่องสว่างเป้าหมาย (ลักซ์) x พื้นที่ (m2) หารด้วยค่าสัมประสิทธิ์การใช้แสง 0.4-0.6 และค่าสัมประสิทธิ์การบำรุงรักษา 0.8 ห้องนั่งเล่นขนาด 20 m2 (215 sq ft) ที่ 200 lx ต้องการประมาณ 4,000 lm บนระนาบใช้งาน หรือ 8,000-10,000 lm สำหรับดวงโคมที่ติดตั้งจริง พร้อมตารางค่าแนะนำครบทุกห้อง

สรุปสั้น ๆ: ปริมาณแสงที่ต้องการคำนวณจาก ลูเมน = ค่าความส่องสว่างเป้าหมาย (ลักซ์) × พื้นที่ (m²) แล้วหารด้วยค่าการสูญเสีย สำหรับห้องนั่งเล่นขนาด 20 m² (215 sq ft) ที่ 200 lx จะได้ 4,000 lm บนระนาบใช้งาน — และประมาณ 8,000–10,000 lm ของฟลักซ์การส่องสว่างที่ติดตั้งจริง เมื่อคิดค่าสัมประสิทธิ์การใช้แสงและการบำรุงรักษาแล้ว บทความนี้ว่าด้วยวิธีคำนวณและตารางค่าแนะนำแยกตามห้อง หากต้องการค่าความส่องสว่างเป้าหมายแยกตามประเภทอาคาร — สำนักงาน ร้านค้าปลีก โรงแรม ร้านอาหาร — ดูได้ที่ คู่มือระดับความส่องสว่าง

ลูเมน ลักซ์ และวัตต์ — อะไรเป็นอะไร

สามหน่วยที่มักถูกสับสนอยู่เสมอ วัตต์คือกำลังไฟฟ้าที่ใช้ ไม่เกี่ยวข้องกับความสว่าง ลูเมนคือฟลักซ์การส่องสว่างทั้งหมดที่แหล่งกำเนิดแสงปล่อยออกมา ส่วนลักซ์คือค่าความส่องสว่าง นั่นคือมีกี่ลูเมนตกลงบนพื้นผิวหนึ่งตารางเมตร

วัตต์ (W) — คือกำลังไฟฟ้า ไม่ใช่ความสว่าง หลอด LED 10 W ให้แสงเทียบเท่าหลอดไส้ 75 W
ลูเมน (lm) — ปริมาณแสงทั้งหมดที่แหล่งกำเนิดแสงให้ออกมา
ลักซ์ (lx) — ค่าความส่องสว่าง: 1 lx = 1 lm ต่อ m² (หรือ 1 footcandle ≈ 10.8 lx หากใช้หน่วยอิมพีเรียล)

ค่าเป้าหมายจะระบุเป็นลักซ์เสมอ โดยวัดบนระนาบใช้งาน ซึ่งตามมาตรฐานคือสูงจากพื้น 0.8 m (31 in) สำหรับโต๊ะทำงานและเคาน์เตอร์ครัว และวัดที่ระดับพื้นสำหรับพื้นที่สัญจร

สูตรคำนวณ

เวอร์ชันพื้นฐานที่สุด: lm = lx × m² ซึ่งเป็นค่าอุดมคติที่ไม่มีการสูญเสีย แต่ในความเป็นจริง แสงส่วนหนึ่งจะถูกดูดกลืนโดยผนัง ฝ้าเพดาน และเฟอร์นิเจอร์ อีกทั้งปริมาณแสงยังลดลงเมื่อดวงโคมเสื่อมสภาพและมีฝุ่นเกาะ

แบบย่อ: lm = lx × m²
แบบคิดค่าสูญเสีย: lm = (lx × m²) ÷ (UF × MF) โดย UF (ค่าสัมประสิทธิ์การใช้แสง) ≈ 0.4–0.6 และ MF (ค่าสัมประสิทธิ์การบำรุงรักษา) ≈ 0.8
ตัวอย่างการคำนวณ: 20 m² × 200 lx = 4,000 lm; ÷ (0.5 × 0.8) ≈ 10,000 lm ที่ต้องติดตั้ง
เท่ากับแหล่งกำเนิดแสงประมาณ 8–10 จุด จุดละ 1,000–1,300 lm กระจายอยู่ในแสงสามชั้น

เลือกค่าสัมประสิทธิ์การใช้แสงตามความเป็นจริง ใช้ 0.6 สำหรับห้องโปร่งที่มีผนังสีขาวผิวด้านและฝ้าสูง 2.7 m ใช้ 0.4 สำหรับห้องผนังสีเข้ม ฝ้าสูงมาก หรือห้องแคบยาว พื้นผิวสีอ่อนผิวด้านจะสะท้อนแสงกลับและช่วยลดฟลักซ์ที่ต้องใช้ ส่วนวัสดุสีเข้มให้ผลตรงกันข้าม และความต่างระหว่างค่าสองปลายนี้ทำให้จำนวนดวงโคมในรายการต่างกันถึง 1.5 เท่า

ค่าเป้าหมายแยกตามห้อง

ข้อกำหนดขึ้นอยู่กับการใช้งาน พื้นที่ทำงานและพื้นที่ที่ต้องการความละเอียดจะสว่างกว่าพื้นที่ทั่วไปเสมอ ควรคำนวณแต่ละโซนแยกกัน แทนที่จะเฉลี่ยค่าทั้งห้อง

ห้องนั่งเล่นและห้องนอน

ระดับความส่องสว่างห้องนั่งเล่นและห้องนอน — 100 ถึง 200 ลักซ์ แสงวอร์ม 2700-3000K

พื้นที่พักผ่อนไม่ต้องการแสงจ้า บรรยากาศและซีนแสงสำคัญกว่าตัวเลขดิบ

ห้องนอน — แสงทั่วไป 100–150 lx (ห้องขนาด 15 m² / 160 sq ft ≈ 4,000–5,600 lm ที่ติดตั้งจริง)
ห้องนั่งเล่น — 150–200 lx (ห้องขนาด 25 m² / 270 sq ft ≈ 9,400–12,500 lm ที่ติดตั้งจริง)
มุมอ่านหนังสือ — 300–500 lx เฉพาะจุด จากโคมตั้งพื้นหรือโคมตั้งโต๊ะ ไม่ใช่จากฝ้าเพดาน
ใช้แสงวอร์ม 2700–3000 K ทั้งหมด

ห้องครัวและพื้นที่ทำงาน

ระดับความส่องสว่างห้องครัวและพื้นที่ทำงาน — แสงทั่วไป 150 ลักซ์ เคาน์เตอร์ทำครัว 300 ลักซ์

แสงทั่วไประดับปานกลาง พร้อมแสงอีกชั้นที่สว่างกว่ามากเหนือพื้นผิวใช้งาน

แสงทั่วไปในครัว — 150 lx
เคาน์เตอร์ทำครัว — 300–500 lx จากไฟเส้นใต้ตู้แขวน ไม่ใช่จากฝ้าเพดานด้านหลังตัวคุณ
โต๊ะอาหาร — 200–300 lx
ห้องทำงานที่บ้าน — 300–500 lx บนโต๊ะทำงาน และค่า UGR ≤ 19 หากมีหน้าจอ

ห้องน้ำและกระจกส่องหน้า

ระดับความส่องสว่างห้องน้ำและกระจก — แสงทั่วไป 200 ลักซ์ บริเวณกระจกสูงถึง 500 ลักซ์

แสงทั่วไปในห้องน้ำ — 200 lx
บริเวณกระจก — สูงถึง 500 lx โดยให้แสงจากด้านข้างที่ระดับใบหน้า ไม่ใช่จากด้านบน
ระดับการป้องกัน IP — อย่างน้อย IP44 บริเวณใกล้อ่างล้างหน้า และ IP65 ในพื้นที่อาบน้ำหรือห้องเปียก สำหรับห้องน้ำในเขตร้อนชื้นที่มีความชื้นเกิน 80% ตลอดเวลา ควรใช้ IP44 เป็นขั้นต่ำทั่วทั้งห้อง ไม่ใช่เฉพาะโซนที่โดนน้ำกระเซ็น

โถงทางเดินและห้องเด็ก

ระดับความส่องสว่างโถงทางเดินและห้องเด็ก — 50 ถึง 300 ลักซ์ ตามแต่ละโซน

โถงทางเข้าและพื้นที่สัญจร — 50–100 lx
ห้องเด็ก — แสงทั่วไป 200 lx และ 300 lx เหนือโซนเล่นและโซนอ่านหนังสือ
บันได — 100 lx โดยให้แสงที่ขอบลูกนอน ไม่ควรใช้โคมดวงเดียวจากด้านบน

วิธีปฏิบัติจริง: คำนวณแสงชั้นทั่วไปจากพื้นที่ทั้งห้อง จากนั้นคำนวณแต่ละโซนใช้งานแยกต่างหากตามค่าเป้าหมายของโซนนั้น แล้วเพิ่มดวงโคมเฉพาะจุดให้ อย่าพยายามทำให้เคาน์เตอร์ครัวได้ 500 lx ด้วยการเพิ่มความสว่างทั้งห้อง

ทำไมลูเมนอย่างเดียวจึงไม่พอ

คุณภาพแสง ไม่ใช่แค่ปริมาณ

คุณอาจทำได้ตามตัวเลขลูเมนครบทุกข้อ แต่ยังได้ห้องที่ดูจืดชืด ความแม่นยำของสีเป็นอีกพารามิเตอร์หนึ่งโดยสิ้นเชิง อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ทำไมค่า Ra 90+ จึงสำคัญ

CRI / Ra 90+ สำหรับงานตกแต่งภายในระดับพรีเมียม ต่ำกว่า Ra 80 สีจะดูหม่นไม่ว่าจะสว่างแค่ไหน
อุณหภูมิสี — 2700–3000 K ในพื้นที่พักผ่อน และ 3500–4000 K ในพื้นที่ทำงาน
แสงบาดตา — UGR ≤ 19 ในทุกจุดที่มีคนทำงานหรือมองหน้าจอ
ลูเมนบอกว่าแสง มากแค่ไหน ส่วน CRI และอุณหภูมิสีบอกว่าแสงนั้นให้ผลลัพธ์หน้าตาอย่างไร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการคำนวณ

ใช้ดวงโคมกำลังสูงดวงเดียวแทนการกระจายแหล่งกำเนิดแสง — เครื่องวัดลักซ์ผ่าน แต่ห้องไม่ผ่าน
ไม่คิดค่าการสูญเสีย และใช้ผลลัพธ์จาก lm = lx × m² เปล่า ๆ ซึ่งต่ำกว่าความเป็นจริงราวครึ่งหนึ่ง
ลืมคำนึงถึงสีผนัง วัสดุสีเข้มอาจต้องการฟลักซ์ติดตั้งมากกว่าสีอ่อน 40–50%
เลือกค่า CRI ต่ำ แล้วสงสัยว่าทำไมเฟอร์นิเจอร์และวัสดุจึงดูแบน
เฉลี่ยค่าทั้งห้องแทนที่จะคำนวณแยกแต่ละโซน
ไม่คิดค่าสัมประสิทธิ์การบำรุงรักษาเลย ระบบจึงได้ตามเป้าในวันส่งมอบ แต่ต่ำกว่าเป้าในอีกหนึ่งปีถัดมา

กระจายฟลักซ์ที่ต้องการไปยังแหล่งกำเนิดแสงหลายจุดและหลายชั้นแสง ผลลัพธ์จะสม่ำเสมอกว่า ไม่มีจุดแสงบาดตาและไม่มีเงาแข็ง สำหรับพื้นที่ที่ซับซ้อนกว่าห้องสี่เหลี่ยมผืนผ้า ควรคำนวณด้วย DIALux เพราะโปรแกรมจะคิดทั้งรูปทรงพื้นที่ ค่าการสะท้อนแสง และการกระจายแสงจริงของดวงโคมแต่ละรุ่น ทั้งยังช่วยไม่ให้คุณซื้อดวงโคมเกินความจำเป็น

คำถามที่พบบ่อย

ห้องนั่งเล่นขนาด 20 m² ต้องการกี่ลูเมน?
200 lx × 20 m² = 4,000 lm บนระนาบใช้งาน เมื่อคิดค่าสัมประสิทธิ์การใช้แสงและการบำรุงรักษาแล้ว จะอยู่ที่ประมาณ 8,000–10,000 lm รวมทุกดวงโคมในห้อง

แปลงวัตต์เป็นลูเมนอย่างไร?
หลอด LED สมัยใหม่ให้ประสิทธิภาพราว 80–100 lm ต่อวัตต์ ดังนั้นหลอด 10 W จะให้แสงประมาณ 800–1,000 lm ตัวเลขที่แม่นยำระบุอยู่บนบรรจุภัณฑ์ ควรใช้ตัวเลขนั้นแทนการเทียบอัตราส่วน

ห้องครัวต้องการกี่ลูเมน?
คำนวณแสงชั้นทั่วไปที่ 150 lx จากพื้นที่ห้อง แล้วเพิ่มไฟใต้ตู้แขวนที่ให้ค่า 300–500 lx บนเคาน์เตอร์ทำครัวโดยเฉพาะ

สีผนังมีผลต่อการคำนวณหรือไม่?
มีผลอย่างมาก พื้นผิวสีอ่อนผิวด้านจะสะท้อนแสงกลับและลดฟลักซ์ที่ต้องใช้ ส่วนวัสดุสีเข้มจะดูดกลืนแสงและอาจทำให้ความต้องการเพิ่มขึ้น 40–50%

ใช้ดวงโคมสว่างดวงเดียวหรือหลายดวงดี?
ควรใช้หลายแหล่งกำเนิดแสงในหลายชั้นแสง ความส่องสว่างจะสม่ำเสมอกว่า ไม่มีแสงบาดตาและไม่มีเงาแข็ง อีกทั้งดวงโคมเดียว 10,000 lm ในห้องนั่งเล่นก็ใช้งานจริงไม่ได้

ค่าสัมประสิทธิ์การบำรุงรักษามีไว้ทำไม?
ปริมาณแสงจะลดลงตามเวลาเมื่อ LED เสื่อมสภาพและดวงโคมมีฝุ่นเกาะ ค่า 0.8 หมายถึงการออกแบบให้มีแสงมากกว่าค่าเป้าหมาย 25% เพื่อให้ห้องยังได้ตามเป้าในอีกสามปีข้างหน้า

ต้องการให้คำนวณอย่างถูกต้องแม่นยำ?

RODESIGNE ออกแบบและผลิตโคมไฟสั่งทำพิเศษสำหรับวิลล่า โรงแรม และร้านอาหาร ทั้งในภูเก็ตและทั่วโลก พร้อมบริการคำนวณค่าความส่องสว่างด้วย DIALux และจัดทำรายการดวงโคม ส่งแปลนพื้นมาให้เรา แล้วเราจะบอกได้อย่างแม่นยำว่าคุณต้องการแสงเท่าไร

ระบบไฟเทคนิคและไฟสถาปัตยกรรม →
ขอใบเสนอราคาโครงการ →